การจัดงานแต่งงานตามประเพณีไทย แม้จะมีการปรับเปลี่ยนไปบ้างตามยุคสมัย เพื่อให้สอดคล้องกับความสะดวกของคู่บ่าวสาวในปัจจุบัน แต่หนึ่งในพิธีการสำคัญที่ยังคงได้รับความนิยมอย่างสม่ำเสมอ คือ พิธีแห่ขันหมาก 9 คู่ ซึ่งถือเป็นหัวใจหลักของพิธี และสร้างสีสันให้กับงานแต่งงานได้
ทั้งนี้ หลายคนอาจเคยได้ยินคำว่า “ขันหมาก 9 คู่” แต่ยังไม่แน่ใจว่าแต่ละคู่ประกอบด้วยอะไร และมีความหมายอย่างไร ในบทความนี้ See Sa Rin จะพาไปทำความรู้จักกับขันหมากทั้ง 9 คู่ มีอะไรบ้าง พร้อมแนวทางการจัดขบวนแห่ให้ถูกต้องตามธรรมเนียม เพื่อให้การเดินขบวนไปยังสถานที่จัดงานแต่งงานเป็นไปอย่างราบรื่น และเต็มไปด้วยความเป็นสิริมงคล ถ้าพร้อมแล้ว ตามไปดูกันเลย
ขันหมาก 9 คู่ คืออะไร ?
ขันหมาก 9 คู่ คือ หนึ่งในรูปแบบการจัดขบวนขันหมากโท ที่นิยมใช้ในบางท้องถิ่นหรือบางครอบครัว โดยจะมีจำนวนพานขันหมาก หรือของหมั้น รวมทั้งหมด 9 คู่ เพื่อความเป็นสิริมงคลในการเริ่มต้นชีวิตคู่ ทั้งนี้ สาเหตุที่จัด 9 คู่ เนื่องจาก คนไทยเชื่อว่าเลข 9 เป็นเลขมงคล สื่อถึงความเจริญก้าวหน้า และความรุ่งเรืองในอนาคตของคู่บ่าวสาว
เช็กลิสต์ ขันหมาก 9 คู่ มีอะไรบ้าง ? ตามธรรมเนียมไทย
การจัดขบวนขันหมาก ถือเป็นหนึ่งในพิธีสำคัญของงานแต่งงานแบบไทย ซึ่งยังคงได้รับการสืบทอด ตามขนบธรรมเนียมดั้งเดิมอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะขันหมาก 9 คู่ สำหรับองค์ประกอบของที่หลายคนสงสัยว่า “ขันหมาก 9 คู่ มีอะไรบ้าง ?” ตามธรรมเนียมไทยดั้งเดิม ประกอบด้วยสิ่งของมงคล 9 รายการ โดยจัดเป็นคู่ ดังนี้
- พานต้นกล้วย: สื่อถึงความมั่นคง มั่งคั่ง และการเติบโตอย่างต่อเนื่อง
- พานต้นอ้อย: แทนความเจริญงอกงาม สื่อถึงความมงคลในเรื่องการมีบุตรง่าย และชีวิตคู่อันยืนยาว
- พานขนมเปี๊ยะ: สื่อถึงความกลมเกลียว และความแน่นแฟ้นของทั้งสองครอบครัว
- พานขนมโก๋ปลา: เป็นสัญลักษณ์ของความอุดมสมบูรณ์ มีทรัพย์ มีโชคลาภในการดำเนินชีวิต
- พานส้มโอ: แสดงถึงความเจริญงอกงาม และความมั่งมีศรีสุข
- พานมะพร้าว: สื่อถึงความมงคลในเรื่องความเย็นใจ และการดำเนินชีวิตที่ราบรื่นปราศจากอุปสรรค
- พานกล้วยหอม: เป็นตัวแทนของความสุข ความอ่อนโยน และความมีเสน่ห์ในชีวิตคู่
- พานขนมมงคล: ขนมไทย 9 อย่าง ที่มีความเป็นสิริมงคล เพื่ออวยพรให้ชีวิตคู่หวานชื่น
- พานขนมจันอับ: ประกอบด้วยขนมแห้ง 5 สี แสดงถึงความรักที่หลากหลาย สมดุล และกลมกลืนกันอย่างลงตัว
หากใครกำลังมองหาสถานที่จัดงานแต่งงานในบรรยากาศแบบไทย ๆ ที่อบอวลไปด้วยเสน่ห์ของวัฒนธรรมดั้งเดิม ขอแนะนำ See Sa Rin กับสถานที่จัดงานในชื่อว่า “SA Huean Thai” เรือนไทยที่ได้รับการออกแบบอย่างประณีต ตามสถาปัตยกรรมของเรือนภาคกลาง โดดเด่นด้วยหลังคาทรงไทย ยกพื้นสูง และบรรยากาศร่มรื่น เป็นพื้นที่ที่เหมาะอย่างยิ่งสำหรับการจัดพิธีหมั้น พิธีสงฆ์ หรือขบวนขันหมากในสไตล์ไทยแท้ได้อย่างลงตัว
ชวนรู้ ตำแหน่งการยืน และลำดับของขบวนขันหมาก 9 คู่ ให้ถูกต้อง
ในการจัดขบวนขันหมากตามประเพณีไทย เพื่อเดินไปยังสถานที่จัดงานแต่งงาน มีข้อปฏิบัติสำคัญที่ควรยึดถือ นั่นคือ การแบ่งขันหมากเอก และขันหมากโท ออกจากกันอย่างชัดเจน เพื่อให้ขบวนดูเป็นระเบียบ และเป็นไปตามขนบธรรมเนียม
โดยขันหมาก 9 คู่ จะจัดอยู่ในกลุ่ม ขันหมากโท หรือที่เรียกกันว่า ขันหมากบริวาร ซึ่งเป็นพานที่จัดเสริมเพื่อแสดงความเป็นสิริมงคล โดยพานเหล่านี้สามารถให้ผู้ถือเป็นเพศชาย หรือหญิงก็ได้ ขึ้นอยู่กับความสะดวก และความเหมาะสมของแต่ละครอบครัว สำหรับตำแหน่งการยืนในขบวนขันหมาก เพื่อความเรียบร้อยและเหมาะสม โดยขบวนขันหมากที่ถูกต้อง ควรจัดลำดับการยืน ดังนี้
-
ตำแหน่งที่ 1 ผู้นำขบวนขันหมาก
ตำแหน่งแรกของขบวน มักเป็นเถ้าแก่ หรือผู้ใหญ่ฝ่ายเจ้าบ่าว ซึ่งทำหน้าที่นำขบวนขันหมาก และเป็นผู้กล่าวเชิญฝ่ายเจ้าสาวเข้าสู่พิธี โดยถือว่าเป็นผู้มีเกียรติสูงสุดในขบวน พร้อมเดินเคียงข้างเจ้าบ่าว
ซึ่งจะถือพานธูปเทียนแพ เพื่อใช้ในการรับไหว้ผู้ใหญ่ตามพิธีไทย โดยมีพ่อ และแม่ของเจ้าบ่าวเดินขนาบข้าง เพื่อแสดงถึงการมอบเจ้าบ่าวอย่างเป็นทางการให้กับฝ่ายเจ้าสาว
-
ตำแหน่งที่ 2 พานขันหมากเอก
ลำดับถัดมา คือ พานขันหมากเอก เป็นพานที่ฝ่ายเจ้าบ่าวเชิญมายังบ้านเจ้าสาว ประกอบด้วย พานขันหมาก พานแหวนหมั้น พานสินสอด และพานเชิญขันหมาก
โดยพานขันหมากเอก ควรให้ญาติผู้ใหญ่ฝ่ายเจ้าบ่าว เป็นผู้ถือ สำหรับการเรียงลำดับการเดินให้เหมาะสม คือ เริ่มจากพานขันหมาก ตามด้วยพานสินสอด และพานแหวนตามลำดับ เพื่อความเป็นระเบียบเรียบร้อย และสวยงามตามธรรมเนียม
-
ตำแหน่งที่ 3 พานขันหมากโท
ลำดับที่สาม คือ ขบวนพานขันหมากโท หรือที่เรียกว่าขันหมากบริวาร ซึ่งในกรณีที่ใช้รูปแบบขันหมาก 9 คู่ สามารถจัดเรียงลำดับพาน ให้เริ่มต้นที่พานขนมมงคล พานขนมเปี๊ยะ พานขนมโก๋ปลา พานขนมจันอับ พานมะพร้าว พานส้มโอ พานกล้วยหอม พานต้นอ้อย และพานต้นกล้วย
โดยพานขันหมากโท สามารถมอบให้เพื่อน หรือญาติของเจ้าบ่าว เป็นผู้ถือได้ ไม่จำกัดว่าจะต้องเป็นเพศชายหรือหญิง โดยควรจัดเรียงให้สวยงามตามลำดับที่กล่าวไป
ข้อควรระวัง ในการจัดขบวนขันหมาก 9 คู่ ที่ต้องรู้ !
แม้ในปัจจุบันการจัดขบวนขันหมากในพิธีแต่งงานแบบไทย จะไม่เคร่งครัดเหมือนในอดีตนัก เนื่องจาก มีการปรับให้เข้ากับวิถีชีวิต และความสะดวกของคู่บ่าวสาวยุคใหม่ แต่เพื่อให้พิธีดำเนินไปอย่างราบรื่น ตามประเพณีไทย ดังนั้น See Sa Rin ขอแนะนำข้อควรระวังที่หลายคนอาจมองข้าม เพื่อให้คุณสามารถเตรียมตัวจัดงานได้อย่างมั่นใจ ดังนี้
-
ตรวจสอบองค์ประกอบขันหมาก
ก่อนถึงวันงาน ควรตรวจเช็กองค์ประกอบของพานขันหมากทุกคู่ให้เรียบร้อย ทั้งจำนวนพาน รายการสิ่งของในแต่ละพาน และลำดับการถือ เพื่อให้ขบวนขันหมากเป็นไปอย่างถูกต้องตามธรรมเนียม และไม่เกิดความสับสนในวันงาน
-
เลือกผู้ถือพานให้เหมาะสม
ผู้ถือพานควรเป็นคนใกล้ชิดกับเจ้าบ่าว เช่น ญาติพี่น้อง หรือเพื่อนสนิท โดยพิจารณาจากความเหมาะสมของวัย และความเข้าใจในบทบาทหน้าที่ เพื่อให้ขบวนขันหมากดูเป็นระเบียบ อีกทั้งสิ่งของในพานบางอย่างมีความหนัก ดังนั้น ควรเลือกใช้คนที่มีร่างกายแข็งแรง เพื่อให้พิธีการดำเนินไปอย่างราบรื่น
-
ห้ามหยิบของในพานระหว่างงาน
สิ่งของในพานขันหมากทุกพาน ถือเป็นของสำคัญที่ใช้ประกอบพิธี ไม่ควรหยิบ จับ หรือเคลื่อนย้ายโดยไม่จำเป็น ในระหว่างเดินขบวน หรือระหว่างประกอบพิธี เพราะอาจทำให้พิธีสะดุด และเสียความหมายตามธรรมเนียมแบบดั้งเดิม
ท้ายที่สุด หวังว่าบทความนี้จะช่วยให้คุณเข้าใจมากขึ้นว่า ขันหมาก 9 คู่ มีอะไรบ้าง และมีองค์ประกอบอะไรบ้าง รวมถึงสามารถจัดขบวนขันหมากได้อย่างถูกต้อง ตามธรรมเนียมไทยดั้งเดิม
หากต้องการให้ขบวนขันหมากสวยงาม เข้ากับธีมงาน และบรรยากาศโดยรวม ขอแนะนำให้เลือกสถานที่จัดงานแต่งงานที่ Sa Huean Thai จาก See Sa Rin สถานที่จัดงานที่ให้กลิ่นอายไทยโบราณอย่างแท้จริง ช่วยเติมเต็มพิธีแต่งงานของคุณให้ทรงคุณค่า อบอุ่น และน่าจดจำไปตลอดชีวิต หากสนใจสามารถติดต่อได้ที่
Tel: 094-666-9441
Website: seesarinstudio.com
Facebook Page: See Sa Rin
Email: [email protected]
