ขบวนขันหมากมีอะไรบ้าง ? จัดอย่างไรให้ถูกต้องตามประเพณีไทย

พิธีแต่งงานแบบไทย มีรายละเอียดที่แฝงไปด้วยความหมายมากมาย และหนึ่งในช่วงสำคัญที่ไม่สามารถข้ามขั้นตอนได้ คือ “ขบวนขันหมาก” ซึ่งเป็นพิธีการที่ฝ่ายเจ้าบ่าวจะยกขบวนของหมั้น และของมงคลต่าง ๆ ไปยังบ้านเจ้าสาว เพื่อแสดงความตั้งใจจริงในการขอแต่งงาน 

โดยขบวนขันหมาก ไม่ได้มีแค่ความสวยงาม และความสนุกสนานเท่านั้น แต่ยังแสดงออกถึงความเคารพ และให้เกียรติครอบครัวของฝ่ายหญิงตามแบบแผนประเพณีไทยอีกด้วย 

ในบทความนี้ See Sa Rin จะพาคุณไปดูว่าขบวนขันหมากมีอะไรบ้าง รวมถึงบอกรายละเอียดต่าง ๆ ที่ควรจัดเตรียมให้ถูกต้องตามประเพณีไทย เพื่อให้พิธีหมั้นเป็นไปอย่างราบรื่น สวยงาม และเปี่ยมไปด้วยความหมายตามแบบฉบับวัฒนธรรมไทย ถ้าพร้อมแล้ว เราไปเริ่มกันเลย

ขบวนขันหมาก สำคัญอย่างไรในพิธีแต่งงานไทย ?

หลายคนคงสงสัยกันอยู่ไม่น้อยว่า ขบวนขันหมากมีอะไรบ้าง ซึ่งขบวนขันหมาก เป็นส่วนหนึ่งของพิธีหมั้นในงานแต่งงานแบบไทย โดยเฉพาะผู้ที่เลือกเรือนไทย จัดงานแต่งงาน ซึ่งเจ้าบ่าวจะจัดขบวนของหมั้นเดินทางไปยังบ้านของเจ้าสาว โดยมีเครือญาติ เพื่อนฝูง และผู้ใหญ่ที่เคารพนับถือร่วมเดินขบวน เพื่อทำพิธีหมั้น และขอเจ้าสาวอย่างเป็นทางการ

คำว่า “ขันหมาก” เดิมหมายถึงพาน หรือภาชนะที่ใส่ของหมั้น และของมงคลต่าง ๆ ที่เตรียมมาเพื่อสู่ขอ ซึ่งของแต่ละอย่างมีความหมายเชิงสัญลักษณ์ที่เกี่ยวข้องกับความรัก ความอุดมสมบูรณ์ ความเจริญรุ่งเรือง และความมั่นคงของชีวิตคู่ ขบวนขันหมากจึงไม่ใช่แค่ขบวนแห่ของ แต่คือการแสดงความเคารพ ประเพณี และความพร้อมของฝ่ายชายต่อการเริ่มต้นชีวิตคู่อีกด้วย

อย่าให้ตกหล่น ! รายการของมงคลที่ต้องมีในขบวนขันหมาก

เมื่อรู้กันไปแล้วว่า ขบวนขันหมากมีอะไรบ้าง คราวนี้ลองมาดูรายการของมงคลไปพร้อมกัน โดยปกติแล้ว ขบวนขันหมากที่ครบถ้วนตามประเพณีไทย จะมีทั้งหมด 19 คู่ หรือก็คือการจัดพานทั้งหมด 19 ชุด โดยมีรายการของ ดังนี้

1. พานธูปเทียนแพ (ใช้ในพิธีไหว้บรรพบุรุษ และขอขมาผู้ใหญ่)
2. พานขันหมากเอก (ได้แก่ หมาก 8 ผล, พลู 4 เรียง (เรียงละ 8 ใบ), ถุงเงิน 2 ใบ, ถุงทอง 2 ใบ โดยในซองบรรจุถั่วเขียว, งาดำ, ข้าวเปลือก, ข้าวตอก และซองเงิน 1 ซอง)
3. พานสินสอด (สำหรับใส่เงิน ทอง หรือทรัพย์สินที่ตกลงกัน)

พานแหวนหมั้น (แสดงถึงความผูกพัน และการหมั้นหมาย)

1. พานขนมมงคล 9 อย่าง (ได้แก่ ทองหยิบ, ทองหยอด, ฝอยทอง, ทองเอก, ขนมหม้อแกง, ขนมจ่ามงกุฎ, ขนมลูกชุบ, ขนมเสน่ห์จันทร์, ขนมข้าวเหนียวแดง, ขนมข้าวเหนียวแก้ว และขนมชั้น)
2. พานหมูต้ม 1 คู่
3. พานไก่ต้ม 1 คู่
4. พานวุ้นเส้น 1 คู่
5. พานมะพร้าว 1 คู่
6. พานกล้วยหอมและส้ม 1 คู่
7. พานส้มโอ 1 คู่
8. พานชมพู่ 1 คู่
9. พานขนมเปี๊ยะ 1 คู่
10. พานขนมจันอับ 1 คู่
11. พานขนมโก๋ปลาเงินปลาทอง 1 คู่
12. พานขนมกง 1 คู่
13. พานน้ำตาลทรายแดง 1 คู่
14. พานขนมถ้วยฟู 1 คู่
15. พานต้นกล้วย และต้นอ้อย 1 คู่
16. พานไหว้บรรพบุรุษ 1 คู่ (ได้แก่ เหล้าขาว, ผ้าขาว, ขนมจีน, ห่อหมก, ขนมต้มแดง และขนมต้มขาว) ขึ้นอยู่กับธรรมเนียมความเชื่อของแต่ละพื้นที่

ทั้งนี้ สำหรับใครที่กำลังมองหาสถานที่จัดงานแต่งงานสุดโรแมนติก See Sa Rin บริการเช่าสถานที่จัดงานแต่งงาน ไม่ว่าจะเป็น เรือนไทย จัดงานแต่งงาน, สวนสวย , Glasshouse, และโบสถ์สีขาว ที่ครบครันด้วยพื้นที่สำหรับจัดขบวนขันหมาก พิธีหมั้น ไปจนถึงงานเลี้ยงฉลอง พร้อมดูแลคุณด้วยทีมงานมืออาชีพอย่างพิถีพิถัน เพื่อให้งานแต่งงานของคุณเปี่ยมไปด้วยความทรงจำที่ประทับใจ

รู้ไว้ไม่งงหน้างาน ! ลำดับขบวนขันหมากที่ถูกต้อง มีอะไรบ้าง

ลำดับขบวนขันหมาก เป็นอีกหนึ่งรายละเอียดสำคัญที่ต้องใส่ใจ โดยปกติแล้วขบวนขันหมาก จะเริ่มต้นจากคนที่เดินนำหน้าไปยังบ้านเจ้าสาว ไล่เรียงจากผู้นำขบวนไปจนถึงเจ้าบ่าว และพานต่าง ๆ ที่มีความหมายมงคล เรียงตามลำดับดังนี้

• คนนำขบวน

คนที่จะมานำขบวน มักเลือกเป็นเถ้าแก่ที่เป็นผู้ใหญ่ หรือผู้สูงอายุที่มีชีวิตคู่ยืนยาว มีชีวิตครอบครัวมั่นคงและเป็นที่เคารพ

• เจ้าบ่าว กับพ่อแม่ฝ่ายชายที่ยืนขนาบข้าง

ต่อมาคือเจ้าบ่าว ที่เป็นหัวใจสำคัญของขบวนแห่ขันหมาก ซึ่งจะประกบข้างด้วยคุณพ่อ และคุณแม่ฝ่ายเจ้าบ่าว ที่จะมาช่วยเจรจาให้ผ่านประตูไปสู่ขอเจ้าสาวได้อย่างราบรื่น โดยการที่คุณพ่อ และคุณแม่ฝ่ายเจ้าบ่าวมายืนขนาบข้างในช่วงขบวนขันหมากนั้น ไม่เพียงแต่จะเป็นภาพแห่งความอบอุ่นของครอบครัวแล้ว แต่ยังมีนัยสำคัญในเชิงประเพณี 

ที่สื่อถึงการนำพาลูกชาย ไปสู่พิธีสู่ขอเจ้าสาวอย่างเป็นทางการ ทั้งยังมีบทบาทสำคัญในการร่วมเจรจา ต่อรอง หรือพูดคุยกับฝ่ายเจ้าสาวให้ผ่านพ้นประตูเงินประตูทองไปอย่างราบรื่น ซึ่งเป็นการแสดงออกถึงความให้เกียรติ และเคารพต่อธรรมเนียมปฏิบัติอันดีงามของไทย

• พานต้นกล้วย และต้นอ้อย 

ต้นกล้วย และอ้อย ต้องให้ผู้ชายถือ ซึ่งจะเลือกเป็นเพื่อนสนิทเจ้าบ่าว หรือเป็นญาติฝั่งตัวเองก็ได้ โดย “ต้นกล้วย” จะสื่อถึงความเจริญงอกงาม และความอุดมสมบูรณ์ ชีวิตคู่ที่เริ่มต้นด้วยความสุข มีความเจริญก้าวหน้า และมีลูกหลานแข็งแรงสมบูรณ์ ส่วน “ต้นอ้อย” จะสื่อถึงความหวานในชีวิตคู่

• คนถือพานสินสอด พานแหวนหมั้น และพานขันหมากเอก

พานสินสอด เป็นพานสำคัญอันดับต้น ๆ ในขบวนขันหมาก ซึ่งประกอบไปด้วยทอง เงินสด หรือทรัพย์สินอื่น ๆ ที่เจ้าบ่าวเตรียมมาสู่ขอเจ้าสาว โดยผู้ถือพานควรเป็นญาติ หรือเพื่อนที่ไว้ใจได้ และควรแต่งกายสุภาพ เพื่อสะท้อนความเคารพในพิธี

ส่วนคนถือพานแหวนหมั้น มักจะเป็นผู้ที่เจ้าบ่าวไว้วางใจที่สุด เช่น พี่น้อง หรือเพื่อนสนิท เพราะแหวนหมั้น เป็นสิ่งของแทนใจที่สำคัญมากของเจ้าบ่าว ใช้สำหรับสวมให้เจ้าสาวในพิธีหมั้น ส่วนคนถือพานขันหมากเอก มักเลือกเป็นผู้ใหญ่ที่มีความสุขในชีวิตแต่งงาน

• คนถือพานของมงคลต่าง ๆ

สำหรับคนที่จะมาถือพานมงคล จะเป็นเพื่อนเจ้าบ่าว ญาติพี่น้อง หรือน้อง ๆ ที่ร่วมงานก็ได้ โดยแนะนำให้แต่งกายสุภาพเหมาะสม และถือพานด้วยท่าทางที่เรียบร้อยตลอดเส้นทางเดิน

• เพื่อนเจ้าบ่าว และเครือญาติ

เดินเคียงข้าง หรือเดินตามขบวน เพื่อร่วมเป็นสักขีพยาน และสร้างความอบอุ่นให้กับบรรยากาศ ผู้ที่ร่วมเดินขบวนควรแต่งกายให้สอดคล้องกัน และถือของมงคลเล็ก ๆ ได้เช่นกัน

ก็จบกันไปแล้วกับ สาระน่ารู้ที่น่าสนใจเกี่ยวกับขบวนขันหมาก หวังว่าทุกท่านจะเข้าใจแล้วว่า ขบวนขันหมากมีอะไรบ้าง ทั้งนี้ สำหรับใครที่กำลังวางแผนจัดงานแต่งงาน และอยากได้สถานที่จัดงานแต่งงานสวย ๆ See Sa Rin บริการเช่าสถานที่จัดงานแต่งงานที่มีครบทั้ง แพ็กเกจจัดงานแต่งพิธีไทย, สวนสวย ๆ , Glasshouse, และโบสถ์สีขาว

ท่ามกลางบรรยากาศอบอุ่น สวยงาม และครบครันด้วยพื้นที่สำหรับจัดขบวนขันหมาก พิธีหมั้น ไปจนถึงงานเลี้ยงฉลอง ที่ตอบโจทย์ทุกความต้องการ หากสนใจ สามารถติดต่อสอบถามเพิ่มเติมได้ที่

Tel: 094-666-9441

Website: seesarinstudio.com

Facebook Page: See Sa Rin

Email: [email protected]